Skip to main content

2025, MIZORAM

 


*GENERATION BETA : January ni 1 zing lam dar 12:03 (December ni 31 zanlai) khan Synod Hospital Durtlanga Pi Puii inah nausen a piang a, naute hi mipa niin, kg 3 leh gram 120 niin Khatla East a cheng, Pi Ramzirmawii leh Pu Remruatsanga te fa a ni. A hmingah Frankie Remruatdika Zadeng an sa nghal. Generation Beta (2025-2039) a India rama naupiang hmasa ber a ni.

 

Futurist Mark McCrindle chuan mihring pian kum atanga teh in generation hi a then hrang a, a hmasa ber atan kum 1883-1900 kha Lost Generation tih a ni a, kum liamta kha  generation pariatna niin Generation Alpha tih a ni a, 2013 - 2024 te a huam a ni. 

 

*FMR HLIP : Sorkar laipui chuan Myanmar leh India ramri hrula chengte nen'a zalen taka kan in tlawh pawh theihna, Free Movement Regime (FMR) chu thiatin ramri kan turte tan Border Pass neih ngei a tul leh Border Pass neilo tan ramri kan a theih lohna dan chu January ni khat atang khan a kengkawh tan ta.  


Free Movement Regime (FMR) hi India-Myanmar leh lam tawn tawn ram ri hrul 16 km huam chhunga chengte chu ram dang luh phalna lehkha (visa) ngai kher loa inkal pawh tawn theihna dan a ni. Dan hi chawlhkar hnih thleng cham theihna a ni a, kum khat daih/dam a ni bawk. India leh Myanmar hian 1,643-km a thui ram ri kan nei a, Mizoram nen bik hian km 510 a thui a ni thung.


*GOVERNOR THAR : January 16 khan Gen. V.K. Singh chu Raj Bhavan Circular Lawn-ah Gauhati High Court Chief, Justice Vijay Bishnoi chuan Mizoram Governor atan rinawmna thu tiamtirin a la lut.  


Larsap thar, Gen. VK Singh, PVSM, AVSM, YSM, ADC hi Indian Army-a hotu lu ber, Chief of Army Staff hlui a ni a; sorkar laipuiah Minister of State pawh a ni tawh a ni. Hetih lai hian Governor kal chhuak ta, Dr Hari Babu Kambhambati chu Odisha Governor a ni thung.


*BUHFAITHAM RU : January ni 26 khan Bilkhawthlir kohhran buhfaitham khawn khawm sa, a dahkhawmna hmuna dah chu, kg 70 vel ruk a ni. Bilkhawthlir presbyterian kohhrante hian buhfaitham hi kartin khawnin, chung an khawn khawm sate chu biakin choka bul pawnah, thingrem lianah an dahkhawm thin a, Thawhtanni zinga hralh chhuah leh tuma kohhran hmeichhe hruaitute kal chuan buhfai lo baw nuaih chu hmuin thingrem an han hawn chuan buhfai bo then thu hi an hre ta a ni.


Tin, November ni 3 khan Kolasib New Diakkawn Presbyterian Kohhran hmeichhiate rawngbawlna, buhfaitham, biak in a an dah chu Lalchhuansanga (Justinthala), New Diakkawn chuan ru chhuakin hmundangah a hralh hman a, a hnu deuhin an man chhuak ta a ni. Lalchhuansanga hian a hma pawhin biak in choka atangin gas cylinder te pawh a ru tawh bawk. Amah hi ruihhlo khawih thin niin sawi a ni.

 

*DAMDAWI INAH INSUAL BUAI : January ni 31 khan Seventh Day Adventist Hospital, Aizawlah thil thleng khat tak thlengin, damlo khuma mu lai chu khawih rawn a ni!

An sawi danin hemi zan hian damdawi-in kawtah intibuai-a insual an awm a, hemi zinga Chawnpui pa pakhat chu a nakruh a auh avangin General Ward-ah dahluh a ni. A sualpui lo na deuh chu a thiante’n chhan tumin ward chhungah hian luh chilhin buaina a chhuak ta a ni.


Hetih mek lai hian Greenwood hospital lamah pawh security guard leh pawn lam mi thenkhat innawr buai lai pawh video a viral chiam mai a nih kha. Intihbuai emaw thinur thuta inbakkaih te chu thil awm thei a ni. Damdawi in bawr vela an intibuai mai erawh a zialo takzet a ni.


*COUNCIL INTHLAN : February ni khan Village Council leh Local Council inthlanpui chu boruak muanawm tak hnuaiah neih a ni. State Election Commission Secretary, Pu K. Laldingliana sawi danin Village Council 554 leh Local Council 110-ah inthlanna hi neih a ni a, hetah hian ZPM chuan Local Council leh Village 321-ah sorkarna an siam a, MNF in 149-ah sorkarna siamin Indian National Congress chuan 57 ah an siam bawk, heng bakah hian Independent sorkar siamna hmun 9 a awm bakah BJP sorkar siamna hmun 1 a awm bawk.


Hetih lai hian a nawlpuia inthlan ni a inthlang theilo leh a hnu a by election anga inthlan thatna hmun engemawzatah a awm bawk.


*RUHRO HMUCHHUAK :

February ni 11 khan North Khawlek dai-ah khawtual tlangval pakhat chawhmeh zawnga vak vel chuan ruah a sur avanga tawm hulna tur a zawnna lamah puk pakhatah lutin puk chhungah hian mihring ruhro engemawzat a lo awm. Khawtlang hruaitu te hrilhin anni ho na hian luhchhuah leh a ni a, lu ruh ro hi 10 lai hmuchhuakin heng zinga pahnih hi naupang niin an hre deuh nghe nghe. 


Ruhro te hi khaw neitu te hian engvanga hetianga lo awm nge tih leh eng hun laia thleng nge tih an hrethiam lo hle a, a puk hi kham, kal harsa deuh taka awm a nih avang leh tunhma in tumahin a awm tih an la hriat ngai loh bawk avangin an bangbo hle.


*INKHAWMPUI THLENGTU TANPUINA THILPEK : February ni 13-15 chhunga Mizoram Ṭhalai Kristian Pawl (MṬKP) Inkhawmpui Lunglawna neih chuan   inkhawmpui palaite aṭangin registration fee, mi pakhatah Rs 50/- zel an la a, sawi zui a hlawh hle. Hei hi inkhawmpui thlengtu tana sum senso hautak lutuk phuhrûkna tura ruahman a ni.


Hetiang hi kohhran ṭhalai pawl inkhawmpui ang zawng chuan a vawikhatna niin a lang a, YMA lam erawh chuan rei vaklo chu an lo kalpui tawh thung.

Inkhawmpui liana palaite aṭanga registration fee lak emaw thlengtu pual YMA in an khawn thin hi thil thar a nih avangin hrethiam lo deuh pawh an awm ve nual in a rinawm. Thlen an zuam chuan puih an ngai emni? a tih theih rualin hetianga tih pawh hi thil tha tak pawh a ni tho maithei e.


*SKYWALK : February ni 18 khan feet 300 zet a sang, Mizorama Skywalk hmasa ber tur, Aizawl Peak, Hangi Lunglen tlang, Durtlang ram a mi chu CM, Lalduhoma'n a hawng. 


Skywalk hi mimal (Er. H Ginzalala, MLA) ta leh enkawl niin, a siam nan kum hnih chhung zet hman a ni.


*LEI SEI BER :                                    Mizoram leh Manipur inkal pawhna, Tuivai lei chu February ni 22 khan Chief Minister, Pu Lalduhoma chuan a hawng.


Nikum March ni 13 atanga dawh tan he Tuivai lei (Bailey Bridge) hi Feet 200 a sei niin Mizoram a Bailey Bridge sei ber a ni a, February thla tir lam khan dawh zawh a ni.


*SORKARIN ZU ZUAR DAWN? :

March ni 10 khan Assembly Session-ah Excise & Narcotics Minister, Lalnghinglova Hmar putluh 'The Mizoram Liquor (Prohibition) Amendment Bill, 2025' chu pass a ni. Bill pass takin a tum ber chu Mizoram chhunga thar chhuah grape chauh ni lo dragon fruit, lakhuihthei, kawlthei, sunhlu, balhla etc. hmanga wine leh beer siam phal a ni. State pawn atanga beer, zu leh wine lakluh chu khap chhunzawm a ni dawn thung. He bill sawiho a nih dawn hian CM chuan press conference-ah wine leh beer hi zu a nih loh thu a lo sawi tawh a, chuvanga zawrh inthlahrung lo leh zu zuar turah pawhin an inngaih phah lemlo niin a lang.


Mizo hian zu hi chi hrang hrang kan nei a, chutiang bawkin sap (hnamdang) pawhin an nei. An ngah zawk hle ang tih pawh a rinawm. Wine leh beer hi zu a ni lo tih ngawt pawh a fuhlo maithei. An tawnga a hming a ni mai a, zufang kan ngaih ang vel pawh a ni tho mai thei e. A tak (strong) tawklo deuh mai a nih hmel. Engpawhnise, Mizotawng chuan 'zu' tihna a ni tho awm e. Chuvangin, zu an zuar dawn ti pawhin sawi ila kan sawi sual tam pui awm lo e.


*SIPAIIN LAMMUAL CHHUAHSAN : March ni ni 15 khan 23 Sector Assam Rifles Khatla-ah Pu Amit Shah, Hon'ble Union Home Minister leh Pu Lalduhona, Hon'ble Chief Minister Mizoram te uapna hnuaiah Minister, MLA, leh mi pawimawh tak tak te telin Mizoram Sawrkar aiawh leh Assam Rifles aiawh ten AR ram pass an in hlan.


Assam Rifles hian Main Barrack (Lammual Area) hmun hi Land lease emaw Revenue Pass hranpa an nei lovin kum 1952 vel atang khan an luah tawh a, sorkar apiangin chhuah tir tumin an bei thin. Mipui phei chu kan beidawn ti tih hnu a an chhuak fel ta hi thil lawmawm tak a ni.


*ARM WRESTLING CHAMPION :

Asian Arm Wrestling Federation buatsaih, New Delhi-a ‘23rd Asian Arm Wrestling Championship’ May ni 3-11 chhunga neihah Reuben Lalhmangaihzuala s/o LH Zothanpuia Lunglei chuan Junior (right hand) 60kg huangah Gold medal a la.


Hetih mek lai hian Nazareth Lalthazuala, Zemabawk chuan November ni 28 khan Bangkok, Thailand-a ONE Friday Fight 135-ah Strawweight category (kg 52.2 to kg 56.7) ah khelin Japanese figter, Masaki Suzuki chu second 16 chhung lekin a knock-out.


*CHAWIMAWINA SANG BER DAWNG : May 27 khan R. Lalrawna, Electric Veng chuan India President, Droupadi Murmu hnen atangin civil mi te chawimawina sang ber, Padma Shri Award a dawng. R Lalrawna hian Literature & Education huangah Padma Shri hi a dawng a ni.


Naupang zaithiam, Esther Hnamte chuan India rama naupang chawimawina sang ber,  'Prahdhan Mantry Rashriya Bal Puraskar' chu December ni 26 khan New Delhi-ah President, Draupadi Murmu kut atangin a dawng bawk.  


*'NG' AWMNA SAWN TUM: Mizoram Journalists’ Association leh Directorate of Information & Public Relations chuan June 23, 2025 khan IPR Auditorium-ah Media Workshop an buatsaih. Hetah hian Mizo Language Development Board Chairman chuan, Mizo ṭawnga hawrawp ‘NG’ awmna chu sawnin, ‘N’ leh ‘O’ inkarah awm tura ruahman a nih thu a sawi. NG awmna sawn ṭha an tih chhan ber chu, computer leh Excel velah Mizo hawrawp bik indawt dan a dik theih loh vang a nih thu a sawi bawk.


Mizo Language Development Board hi state sorkarin dan hmanga din niin, Mizo ṭawng chungchanga thuneihna sang tak nei a ni a; Mizo ṭawnga siam rem ngai te, ṭawng chungchanga thu inchuhte chingfel thei tura din a ni. Mizo ṭawng chungchanga thuneihna sang tak nei ni mah se, hma an laknaah MLDB hi an fimkhur viau a ṭul. Mizo mipui nâwlpui rilru sûkthlêk uluk taka thlir chungin, ram leh hnam tana ṭha ber tur an ngaihtuah tur a ni a; hawrawp awmna sawn phei chu thil lian tham lutuk a nih avangin fimkhur lehzual a ngai. Hawrawp hi a tul chuan sawn pawh a tha e. Tuna kan hawrawp ngei pawh hi a tir chuan 'aw' a intanin 'ch' in a tawp a nih kha. Engpawhnise, tun dinhmunah chuan sawn a la nilo a, i lo thlir zel phawt mai teh ang.


*PLAYER OF THE YEAR : Football Players’ Association of India (FPAI) chuan June ni 29 khan Courtyard by Marriott, Shillong-ah FPAI Awards 2025 an sem a, Mizo tlangval, Edmund Lalrindika chu I League Player of the Year atan thlan a ni. A ni hi kum 2023 khan 'AIFF Emerging Player of the Year' atan thlan a lo ni tawh bawk.


Edmund hian season liam ta khan Inter Kashi tan a khel a, tunah hian ISL club, East Bengal tan a khel mek a ni. East Bengal hi July thla khan cheng vaibelchhe 1.4-1.45 hlawh turin kum thum daih contract a sign a, kum khat dang pawh pawhsei theih a ni nghe nghe.


*MLA THI : Dampa bialtu MLA, Lalrintluanga Sailo chu kum 65 mi niin July 21, khan New Delhi-ah a thi. Kum 2018 khan a vawikhat nan MLA inthlanah a tling a, kum sawm kal taa a hneh loh Pu Robiaka lakah vote 1600 chuanga chakin MNF ticket-a Dampa bial atanga tling hmasa ber a ni. Kum 2018-2023 chhung MNF sorkarah deputy chief whip nihna a chelh zui nghe nghe. Assembly rorelna huang chhungah eptu member, Pu Lalduhoma'n a chungchang a sawina-ah 'Dampa Savawm' tiin a hming a phuahsak a, hei hi larpui hle. Kum 2023 MLA inthlanah a bial ngai-ah ding lehin campaign auhla atan 'Dampa Savawm' tih a hmang hial a, tling lehin a term a hmang tluan thei talo a ni.


Bialtu MLA a thih avang hian November ni 11 khan bye election neih a ni a, hetah hian candidate panga awmin MNF party candidate, Dr R Lalthangliana chuan hmu sang berin (vote 6981 a hmu) a tling.    November ni 18 khan assembly speaker, Pu Lalbiakzama chuan rinawmna thu tiam tirin a la lut zui.


*UPA BER THI : Mizo damlai zinga upa ber nia hriat, Famiang (117), Pangkhua chu July ni 22 khan an chenna inah tar chaklohna avangin a thi. Famiangi hi khawtlang hruaitute chhinchhiah danin kum 1908-ah a piang a, Huathmung leh Suisung te fa niin, Heinawna (L) nen inneiin fa pariat an nei. Khupthum hmuin a dam a, tu 195 neiin, tuchhuan khatna  51 a nei bawk a, tuchhuan hnihna 122 leh tuchhuan thumna 22 a nei bawk.


September 13-a Social Welfare Department-in Mizo damlai zinga upa bera an puan, Lalneihsangi (Buangi), kum 108, Khatla Veng chu September ni 27 khan a boral ve leh bawk.


*THLANMUAL CHANGKANG : Mizoram-a hmasa ber atan Lunglei Rahsi veng YMA chuan an thlanmual no-2 ah QR Code an tar.  QR Code chhungah hian 

1. Thlanmual chanchin

2. Thlanmual Thlalak/Video

3. Thlan zawnawlna, Aerial Map & Plot Guide leh

4. Zualko neih dan (Flyers & Statistics)-te dah a ni.  


Thiamna a sang ta bawka, kan thlanmual enkawl dan pawh a changkang sawt ta khawp mai. Hei hian thlan riral mai mai tur pawh a veng ngei in a rinawm.


*ROAD ROLLER RU : August ni 21 khan Durtlang Leitan, Ramthar Veng atangin Road Roller (Case 450 DX Double Drum Tanden Roller) chu a bo. 


He thil thleng thleng hi a mak khawp mai. Misual thiltih ngei niin a lang a, hetiang meuh a han bo mai hian nuih te lam lam a ti za a ni. 


*MAHNI DIRECTOR HEK! : 

Mizoram Industries and Commerce Services Association  Minister, Pu F.Rodingliana hnenah August ni 22 khan a thawhna department, Mizoram Industries and Commerce Services Association chuan an Director, Pi Maria CT Zuali chu an thawhpui theih tawh loh thu an thlen. Hei mai hi duhtawk lo in August thla ral hma ngeiin ni thei se an duh thu lehkha-ah hian an ziak tel lehnghal!Mizoram Industries and Commerce Services Association hian Minister hnen ah hian ni 7, August khan ziakin an lo thlen tawh a, chhanna lawmawm an dawn loh avangin an thlen nawn a ni.


A fel famkim bik lo ang tih a chian viau rualin titi a a tlangthan dan chuan Pi Maria-i hi a dikloh em em vang pawh niloin a that chungchuan avanga hetiang hi thleng zawk niin a lang tlat! A ni hi tlem lai deuh khan a hnathawh that chungchuan avangin hek a lo ni tawh a, a hna pawh tih danglam nghal rum rum a ni hial a nih kha. Thil mak tak awm ta chu tuntumah pawh hian ngenna avang nge hriat nilo mah se  

September ni 1-ah Fisheries Special Secretary atan sawn a ni ta a, rikrum thil avangin minister hian thluak fim pawh a hmang hmanlo nge ni a hnu ni thumna, September ni 4 ah chuan Pi Maria CT Zuali chu   Horticulture Secretary tura sawn a ni leh nghal!


*RELIN SAIRANG THLENG TA : Prime Minister, Narendra Modi chuan Sairang to Delhi (Rajdhani Express), Sairang to Guwahati (Mizoram Express) leh Sairang to Kolkata (Kolkata Mizoram Express) rel service chu September ni 13 khan Lengpui Airport atangin a vailiam.

   

Sairang leh Baibari inkar rel kawng hi KM 51.38 a thui niin cheng vaibelchhe 8071/- senga siam a ni. Lungphum hi November ni 29, 2014 khan phum a ni a, kum 11 hnu ah peih fel a ni ta a ni. Rel kawng tharah hian leiverh 45 zet awmin lei (bridge) hi 145 zet a awm bawk.


*HLA DANGDAI : Kawrthah naupang, Lalrinhlua, kum 9 mi chu an sikulah an zirtirtu in zirlai te (Class III) hla phuaha sa nghal turin a ti a, a ni lawh hian a hla phuah chu a thluk siamin a sa nghal. Zirtirtu chuan thla a lo lak sak a, rinloh takin a lar ta phian mai! He hla hi "Thih leh dam inkarah pawh leng mah ila, 

Nang chuan min veng ang," tih zawng hi a ni a, a tawpa 'ang' tih lai hi a lai hle. Chu chu mi pawhin kan duh chhan niin a lang. A hla hian lam dan chi bik (style) pawh nei hial a ni.


He hla hi fiamthu thiam, Maste-a chuan phuah belhin a mawi zui hle nghe nghe. Amah, Lalrinhlua hian a lo zei em kher bawk nen, naupang atanga upa deuh thlengin kan sa ta chuah chuah mai chu a ni e.


*MIZO AWARD : Vanglaini chanchinbu in Mizo zinga hmingtha, ram leh hnam tana thawh hlâwk, mi chhuanawm bikte hnena kum thum dana an hlan thin, Mizo Award vawi chu a tum ngana atan December ni 11 khan B. Lalthangliana hnenah hlan a ni. Award hian nomawi leh Rs 2,00,000/- a keng tel. 


Pu B Lalthangliana hi Mizo historian thawh hlawk tak niin Mizo chanchin chhuina kawngah hnuhma lian tak a nei a; a  lehkhanu ziah hi MAL Book of the Year-ah vawihnih an thlan tawh bakah a kut chhuakte hi zirlaibu-ah hmuh tur ṭhahnem tak a awm bawk.


*SUNSET FESTIVAL : Tourism department, bultumin kumin chhunga ni tla hnuhnung ber (31/12) thlirliam pahin Sakawrhmuituai tlang, Sihphirah Sunset festival hman a ni a, mipui thahnem takin ni tla hi thlirliamin ram neitu, Sihphir artist te bakah rampum anga mi lar engemawzat an zai bawk. 


Sunset festival hi Tourism Minister, Pu Lalnginglova Hmar chuan hmanpuiin bialtu MLA (Aizawl east I), minister, Pu Lalthansanga chuan a telpui bawk.

Comments

Popular posts from this blog

KUM ZA CHHUNGA MIZO HMEICHHIATE DINHMUN

 1. Tunhmaa an dinhmun : Kan pi pu te khan 'Hmeichhe finin tuikhur ral a kai lo', 'Hmeichhia leh uipui chu lo phun lungawi mai mai rawh se' tih leh 'Hmeichhe hna, hna ni suh, chakai sa, sa ni suh' tih te hi an ṭawng duh dan a ni a, hetaṭang hian hmeichhia te an dah hniam ṭhin zia a chiang viau awm e.  Nula in inleng a neihin an mi ngei zawng tak pawh ni se, biak chhiat an ngaitheilo a, ngaihtheih loh chu sawi loh, thianglo hialin an ngai a ni. Khawvar tirh aṭangin hna an ngah nghal hle mai a, tuichawi, buhden, ei rawngbawl, chawei siam leh a seng fel. An kuta awm vek a ni. Pi pute hunlai kha chuan an eizawnna hi a inang ṭhûma, lo neih a niin an feh tlut tlut ringawt mai ṭhin a, chuvangin, Mizo hmeichhia te chuan hetia'ng nikhua hian feh tur mamawh zawng zawng hi an tihtura ngaih vek a ni a, an emin an phurh vek a ngai bawk ṭhin. Mipa chuan iptepui an ak ve hram chauh a ni.  Feh haw'n kawngah lah hmeichhia chuan em khatin in lam mamawh an phur haw ...

THLAZING

  (Sawiremtlang editorial) August thla han hman meuh chuan chhum a zing phui chuai reng mai a, upa ten 'thlazing' an lo ti pawh hi a awm viau mai. Amaherawhchu, heta thlazing tih hi pi pu te thla hming pakhat emaw ti kan awm leh mai thin. Mizo thla chhiar danah chuan Thitin thla a ni tih i hria ang u khai. Hmanlai chuan mitthi te hi pialrala kal nghal mai loin kan velah hian an la tap thin a, August thla hian mitthi khua an pan thin nia an ngaih avanga thitin thla ti pawh an ni niin a hriat. Chuvangin, August thla hi Mizo thla chhiar dan chuan thitin thla tihna a ni a, thenkhat ten thlazing tia an sawi erawh thla hming ang niloin tun thla chu chhum a zing chuai reng mai an tihna a nih chu. Mizo thla chhiar dan hriat hi kan mawhphurhna ni ve in a langa, thla chhiar dan mai bakah an nunphung te pawh hi hriat ve hram hram I tum ang u. August thla chu a zo ruai chu a ni leh ta a, ni reilo te-ah Ber thla kan kan kai anga, derhken, nuaithang, anthur leh senhri nu ten par an chhuang l...

BIBLE CHHIAR

Lehkhabu, a kawm dum, a changtupa thihna ‘Bible’ kan tih mai hi hi khawvela lehkhabu darh zau leh copy pawh tam ber a ni awm e.  He lehkhabu hi chatuan nunna kawng min kawhhmuhtu lehkhabu hlu tak a nih avangin chhiar ngei tur a ni a; a chhiar ve lo pawh chhiar tura in fuih a tul bakah hnam hnufual zawk te pawh chhiar tur chhawp chhuah sak theih hi a tul ngawt mai. Chutiang atana mi thahnemngai tlem azawng an awm pawh hi a tihzia e. Tunhma chuan nitina chhung inkhawm nei thin kan nia; (tunah erawh ‘tunlai chuan mihring kan tul tawh a’ tih chhuanlam tute zingah ka tel ve ta.) chu’ng lai chuan ka pa hian kumthar project-ah ka u hnenah Thuthlung Thar bu pumpui hi chhiar chhuak turin a tia;  kei Chanchin Tha bu li te, tin, ka naute pahnih chu Sam bu chhiar turin a ti bawk. Ka unau dangte khan ka pa  ngenna kha an ti hlawhtling ta em? ka hre ta chiah l’aw, kei erawh chuan ka tih hlawhtlin mai bakah Thuthlung Thar zawng zawng chu ka chhiar ta vek a, ka tui tak zel avangin Thu...