Skip to main content

REL A CHUAN

 

Chawlhni hmanga ka chhuti chu Thawhtanni-ah kan awmna hmun, Haifa khawpui panin relin ka kal mek a. Station pakhat kan thlen mek laiin tlangval pakhat hian airport station a nih leh nih loh min zawt. Ni ngeia ka hriat avangin ka lo 'ken' hmiah. Mahse, a lo ni si lo.


Hmanhmawh takin a chhuk nghal. Gate-ah lutin airport a nilo tih a hrechhuak thuai ngei ang. Timing en ran chunga kal a ni ve ngeiin a rinawma, taxi in airport pan leh vat pawh ni se thlawhna chu a nang tawh kherin ka ring lo. Kum tam a liam hnu hian kha thil kha ka hrechhuak leh thin. A thil ruahman vel a fail vek palh ang tih ka hlauh pui hle. 


Ka awmna hmun sawn a, kan khaw kiang maia ka awm tak avang leh  sipai ka chawlhsan tak mai bawk si avangin khami tum kha ka rel chuan hnuhnung ber a ni ta reng mai.


Ka chuan hmasak ber ve thung chu kum 2014 kha niin, Uttar Pradesh a ka pu te hnathawhna hmun ka tlawh tumin a ni thung. Rel la chuang ngailo ka nih avang leh vaitawng ka thiam loh avangin ka huphurh angreng hle. Aizawl atanga sumo a ka chuan pui, kan thenawm pa (Aizawlah) ni bawk chu station a min hruai turin ka ngen. 


Ka kal a hun dawn, thenawm pa bazar a lo let hman tlatlo. House (Gauhati Mizoram House) a Mizo pakhat chu ka huphurh dan vel sawiin min hruai turin ka ngen rawih mai. A lo hmanlo na a, house kianga reksaw pu, anni pawhin an hman fo chu min biak sak zung zungin ka harsatna te chu a hrilh nghal a. Reksaw pu hi house kianga ding tih takah Mizo ningkhawng pawh a lo hre hle mai a, ka vanneih phah ta a ni.


Station ka thlenga, reksaw pu chuan Mizo pa thusawi kha rel mutia bulah chuan a sawi chhawng. Ani chuan ka seat tur thlengin min hruai ve leh thung a ni. Rel chhungah ka thu ran mai. Delay a lo nih avangin kan kal ta mai si lo. Khua a lum nen, ka ning hman takzet a ni. Chutia lum tia ka inzah lauh lauh lai chuan ka mutia a khan min rawn hmu. Ka nin a ring ve a ni chek ang, rel a la chhuah lawk dawnloh avanga pawna chhuak dai turin min ti a, chuta chin chu khaw lum pawh a zia ta viau mai. 


Ka zin dawn tum hian ka chhungte hian tawng ka thiamloh avang leh la zin ngailo ka nih avangin min ngaihtuah hle. Vai ho sual zia leh fimkhur a ngaih zia pawh min hrilh chamchi reng a. Chuvang chuan ka suitcase pawh chain in ka thlung ve ran nghe nghe. Kan kal thui deuh tak hnu chuan ka thlamuang angreng phian, vai te chu hnam chapo tak an nih avangin hetiang mi dang engemawzat awm karah hian tuman ka thil kha an khawih duh bik ka ringlo. Kawngka-ah te chuan ka va thu leh ar ar thin.


Tumkhat chu tuai pahnih hi zai chungin an lo lut a. Ka mu lai chu ka sazu-ah kher min rawn khawih a nih chu. Rs 2/- min lo dil a. Re 1/- ka pe. An lungawi lo. An la duh tlat lo. Rs 2/- an ngiat tlat mai. Ka'n indap rak raka, Re 1/- chu ka lo la nei mial a. Lawm takin an kal ta. Keipawh an kal tak avangin ka lawm khawp mai. Ka ningin ka hlau deuh reuh tlat. Pawisa ka nei tawh bawk si lova. An lo kal leh mawlh ka hlau a ni. Beng hupin lehlam hawiin ka mu char char a, an zai kha bengah chamin an lo kal leh emaw ka ti fo mai lehnghal.  


A hnu a nupui te ne'na kan chuan tlan tum erawh chuan hmeichhia an lo hlau hle chu niin. A tirin hlau hle mah ila, ka nupuiin a han hrawk tak hrepah chuan mei khupin an kal ta a, a hnu lehah pawh ka hlau ta biklo e. 


Bairabi a rel lo luhna hi rei tawh viau mah se kan zin ve thei zen zen silo a, rel tak chu sawi loh a kawng hmuh ringawt pawh kan chak thei hle. 


Primary school kan kal laiin kan thianpa Haflong zinin rela an chuan thu a sawi thin. Kan va awt thei tak e aw. Rel kawng langa an thlalak te kha chilthli tla lo chauhin kan ensak thin. 


Land use lai (1996 a NLUP bawng Shillong a kan lak lai) khan ka kal ve hlauh mai a, rel kawng kan hmuh a kan hlim zia kha aw. Kan zinga pakhat phei chuan a fawp hial mawle!


Tunah erawh kan khaw kiang maiah rel a lo thleng ve ta a, Sakawrhmuituai tlâng atang phei chuan chiang takin a lang thei a nih nghe nghe hi. Rel kawng langa thlalak pawh vairam kal tihna a ni kher ta biklo e.


Naupan laia kan thil hriat te kha a mak thin teh e. Rel hi a sei lutuka, naya 5 tlang pawh chil se a let ang kan ti thin. Mihring meuh an inchil hlum tir pawhin a letlo chu a ni si a.


Rela chuang tura Bairabi pan a har avang leh a kal thui loh avang te in mi nawlpui chuan kan chhawr lemlo niin ka hria. Tunah erawh vairam pilril thlengin a kal ve ta a, tunhma a motor chuan hleihtheihloh avanga tlin leh tlinlo a thlawhna a thlawk ta mai kan ni fur in a rinawm. Rel chuan chu a nuam a, kawng chhia a awm ve bawk silo nen. Chubakah, thlawhna a chuang ngamlo te pawh awm theih a ni a, damlo chuan nan pawh a hahdam thlak viau in a rinawm. Motor ai mahin chuan man pawh a lo tlawm bawk nen, chhawr tangkai theuh i tum ang u.

Comments

Popular posts from this blog

KUM ZA CHHUNGA MIZO HMEICHHIATE DINHMUN

 1. Tunhmaa an dinhmun : Kan pi pu te khan 'Hmeichhe finin tuikhur ral a kai lo', 'Hmeichhia leh uipui chu lo phun lungawi mai mai rawh se' tih leh 'Hmeichhe hna, hna ni suh, chakai sa, sa ni suh' tih te hi an ṭawng duh dan a ni a, hetaṭang hian hmeichhia te an dah hniam ṭhin zia a chiang viau awm e.  Nula in inleng a neihin an mi ngei zawng tak pawh ni se, biak chhiat an ngaitheilo a, ngaihtheih loh chu sawi loh, thianglo hialin an ngai a ni. Khawvar tirh aṭangin hna an ngah nghal hle mai a, tuichawi, buhden, ei rawngbawl, chawei siam leh a seng fel. An kuta awm vek a ni. Pi pute hunlai kha chuan an eizawnna hi a inang ṭhûma, lo neih a niin an feh tlut tlut ringawt mai ṭhin a, chuvangin, Mizo hmeichhia te chuan hetia'ng nikhua hian feh tur mamawh zawng zawng hi an tihtura ngaih vek a ni a, an emin an phurh vek a ngai bawk ṭhin. Mipa chuan iptepui an ak ve hram chauh a ni.  Feh haw'n kawngah lah hmeichhia chuan em khatin in lam mamawh an phur haw ...

THLAZING

  (Sawiremtlang editorial) August thla han hman meuh chuan chhum a zing phui chuai reng mai a, upa ten 'thlazing' an lo ti pawh hi a awm viau mai. Amaherawhchu, heta thlazing tih hi pi pu te thla hming pakhat emaw ti kan awm leh mai thin. Mizo thla chhiar danah chuan Thitin thla a ni tih i hria ang u khai. Hmanlai chuan mitthi te hi pialrala kal nghal mai loin kan velah hian an la tap thin a, August thla hian mitthi khua an pan thin nia an ngaih avanga thitin thla ti pawh an ni niin a hriat. Chuvangin, August thla hi Mizo thla chhiar dan chuan thitin thla tihna a ni a, thenkhat ten thlazing tia an sawi erawh thla hming ang niloin tun thla chu chhum a zing chuai reng mai an tihna a nih chu. Mizo thla chhiar dan hriat hi kan mawhphurhna ni ve in a langa, thla chhiar dan mai bakah an nunphung te pawh hi hriat ve hram hram I tum ang u. August thla chu a zo ruai chu a ni leh ta a, ni reilo te-ah Ber thla kan kan kai anga, derhken, nuaithang, anthur leh senhri nu ten par an chhuang l...

BIBLE CHHIAR

Lehkhabu, a kawm dum, a changtupa thihna ‘Bible’ kan tih mai hi hi khawvela lehkhabu darh zau leh copy pawh tam ber a ni awm e.  He lehkhabu hi chatuan nunna kawng min kawhhmuhtu lehkhabu hlu tak a nih avangin chhiar ngei tur a ni a; a chhiar ve lo pawh chhiar tura in fuih a tul bakah hnam hnufual zawk te pawh chhiar tur chhawp chhuah sak theih hi a tul ngawt mai. Chutiang atana mi thahnemngai tlem azawng an awm pawh hi a tihzia e. Tunhma chuan nitina chhung inkhawm nei thin kan nia; (tunah erawh ‘tunlai chuan mihring kan tul tawh a’ tih chhuanlam tute zingah ka tel ve ta.) chu’ng lai chuan ka pa hian kumthar project-ah ka u hnenah Thuthlung Thar bu pumpui hi chhiar chhuak turin a tia;  kei Chanchin Tha bu li te, tin, ka naute pahnih chu Sam bu chhiar turin a ti bawk. Ka unau dangte khan ka pa  ngenna kha an ti hlawhtling ta em? ka hre ta chiah l’aw, kei erawh chuan ka tih hlawhtlin mai bakah Thuthlung Thar zawng zawng chu ka chhiar ta vek a, ka tui tak zel avangin Thu...